Olędry Nowotomyskie

W Nowym Tomyślu w 90. rocznicę Powstania Wielkopolskiego, z inicjatywy burmistrza powstał pomysł stworzenia kompletnej listy mieszkańców gminy, którzy uczestniczyli w zwycięskim powstańczym zrywie. Okazuje się, że nie jest to jednak takie łatwe. Do chwili obecnej na liście, stworzonej na podstawie dokumentów i wydawnictw zgromadzonych w Miejskiej i Powiatowej Bibliotece Publicznej w Nowym Tomyślu znajduje się ponad 100 nazwisk powstańców. Apel ukazał się na stronach Urzędu Miasta i Gminy Nowy Tomyśl oraz w gazecie Nasz Dzień 51/402/2008 z 16-12-2008.
Ostatnia modyfikacja: 15-11-2011. Czytaj dalej…

Ignacy Szczepaniak

10 lipca 1938 odbyła się uroczystość przekazania broni FON, Fundusz Obrony Narodowej. Pozostało kilka zdjęć w naszej bibliotece powiatowej robione przez zakład fotograficzny ‚Foto-Enderich’ [patrz artykuł] należący do Niemca mieszkającego w Wolszynie oraz zdjęcia zrobione zakład fotograficzny ‚Foto-Alejnik’ z Poznania [Alejnik Jan, Poznań, Mickiewicza 22/126, tel. 31-32 http://rzemioslo.q4.pl/?id=13 ] Szukając dodatkowych informacji na ten temat przeglądałem stare przedwojenne gazety ?Orędownik na powiat nowotomyski , wolsztyński i międzychodzki? natrafiłem na drobną wzmiankę w numerze z dnia 20 września 1938 ? Dnia 15 września w Sali Kresowianki [dziś : kino Nowości] wyświetlano film z uroczystości przekazania broni FON , dźwiękowy i częściowo kolorowy [!!]. Zdjęcia wykonał Ignacy Szczepaniak?. I właśnie ta drobna informacja zaintrygowała mnie, kim był ów Ignacy Szczepaniak.Zdjęcia udostęniła pani Maria Szczepaniak , córka pana Ignacego.

30-01-2008 Na końcu artykułu suplement dotyczący drogerii

Czytaj dalej…

Artykuł ukazał się w naszym lokalnym tygodniku Nasz Dzień 52/403/2008 z 22 grudnia 2008 w opracowaniu Mirka Kozłowskiego.

Czekając na mojego młodszego syna pod szkołą podstawową przy ulicy 3 Stycznia, zasłyszałem rozmowę dwóch starszych Panów, którzy narzekając na komunistyczne symbole w naszym mieście wymienili ogródki działkowe im. Gen. Świerczewskiego oraz właśnie nazwę ulicy 3 Stycznia. Nie mogłem zrozumieć dlaczego wiążą tę datę z jakimś komunistycznym wydarzeniem. Jakiś czas później mój znajomy, wiedząc, że interesuje się historią miasta, zadał pytanie skąd się wzięła nazwa ulicy 3 Stycznia, „bo przecież wojska radzieckie zajęły nasze miasta 27 Stycznia 1945”. I wtedy przypomniałem sobie rozmowę owych starszych panów pod szkołą. Ze smutkiem stwierdziłem, że data 3 Stycznia rocznica zdobycia Nowego Tomyśla powoli wypada z powszechnego obiegu. A szkoda, bo ta właśnie datę powinniśmy, my Nowotomyślanie, świętować corocznie jako pierwszy dzień w niepodległej Polsce. Może warto przypomnieć jak do tego doszło, szczególnie że Nowy Tomyśl został zdobyty bez jednego wystrzału. No może był jeden wystrzał.

Czytaj dalej…

Poniżej tekst,  który ukazał się ze zmianami w PRZEGLĄDZIE NOWOTOMYSKIM 3/7/2008 autorstawa dr. Piotra Szwieca, adiunkta , kierownika Pracowni Projektowania Detalu w Katedrze Architektury i Urbanistyki Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu. Artykuł prezentowany poniżej został przygotowany na konferencję w Czerniejewie 17-18 października 2008 poświęconej zagadnieniom tożsamości miast, „zachowaniu ciągłości historycznego rozwoju miasta, w powiązaniu z takim kształtowaniem jego przestrzeni, by współczesne tendencje architektoniczne i urbanistyczne były pozytywnym świadectwem dla przyszłych pokoleń”. Artykuł podejmuje próbę zwrócenia uwagi na pewne charakterystyczne dla naszego najbliższego regiony cechy uranistyczne, nieuświadamiane na co dzień przez mieszkańców  oraz wskazuje na potrzebę opracowania katalogu rozwiązań architektonicznych tworzący bazę dla architektów z naszego regionu.

Czytaj dalej…

„200jährige Kirche in Neutomischel” (200 lat kościoła w Nowym Tomyślu) Tłumaczenie artykułu, który ukazał się w niemieckim wydawnictwie „Jahrbuch Weichsel-Warthe” (rok wydania 1980) Rocznik Wisły i Warty 1980. Jest to wydawnictwo stowarzyszenia Landsmannschaft Weisel-Warthe (Ziomkowstwo Wisły-Warty) i swoją treścią przypomina nasz Przegląd Nowotomyski. Krótki wspominkowy tekst o historii kościoła z placu Chopina. Tłumaczenie Przemek Mierzejewski we współpracy z Damianem Koniecznym. Ilustracje pochodzą z oryginalnego tekstu. Tekst opublikowany za zgodzą Landsmannschaft Weisel-Warthe.

Czytaj dalej…

„Neutomischel um die Jahrhundertwende” (Nowy Tomyśl na przełomie wieków) Tłumaczenie artykułu, który ukazał się w niemieckim wydawnictwie „Jahrbuch Weichsel-Warthe” (rok wydania 1983) Rocznik Wisły i Warty 1983. Jest to wydawnictwo stowarzyszenia Landesmannschaft Weisel-Warthe (Ziomkowstwo Wisły-Warty) i swoją treścia przypomina nasz Kwartalnik Nowotomyski.  Tekst przytacza treść ogłoszeń z niemieckiej lokalnej gazety ?Kreisblatt für den Kreis Neutomischel” oraz przytacza nazwiska niemieckich mieszkańców Nowego Tomyśla, którzy zamieszkiwali nasze miasto do 1920 , a także do 1945.  Tłumaczenie Przemek Mierzejewski we współpracy z Damianem Koniecznym. Ilustracje pochodzą z oryginalnego tekstu.   POPRAWKA z 12-05-2009

Czytaj dalej…

Artykuł Karla Eduarda Goldmanna  „Dwa procesy czarownic w zachodniopoznańskich Olędrach” („Zwei Hexenprozesse aus den westposenschen Holländereien”) – Deutsche Wissenschaftliche Zeitschrift für Polen – 4/1924. Przytacza on oryginalne relacje z procesu czarownic, które były związane z naszymi najbliższymi okolicami. Wspomina on również o miejscu za Sękowem w kierunku na Jastrzębsko Stare, które można jeszcze odnaleźć na starych mapach, a w tej chwili wyróżnia się kępą drzew. Procesu czarownic zostały zakazane w roku 1776 przez Sejm, a więc nie działo się to tylko w ponurym średniowieczu, ale w czasach Oświecenia. A do tamtego czasu pochłonęły  tysiące ofiar. Często służyły do walki z innowieracami. Najczęstszą metoda „identyfikacji ” czarownic była „próba wody” a więc wrzucano „czarownicę”  do wody: jeżeli się utrzymywała – to oznaczało że jest czarownicą. Więcej na ten temat TUTAJ oraz na http://www.stankiewicz.e.pl/index.php?kat=10&sub=76
Tłumaczenie Przemek Mierzejewski we współpracy z Damianem Konieczny.

Czytaj dalej…

Poniżej tekst, w nieco rozszerzonej formie,  który ukazał się w PRZEGLĄDZIE NOWOTOMYSKIM 2/6/2008. Tytuł pochodzi od dr Bogumiła Wojcieszaka . redaktora PRZEGLĄDU NOWOTOMYSKIEGO, a został zaczerpnięty z lapidarium w Chrośnicy. Niebieskim kolorem wyróżnione zostały odnośniki do map lub zdjęć cmentarzy.

Czytaj dalej…

Trzecia część  artykułu Karla Eduarda Goldmanna o wiatrakach. „Ostatnie wiatraki i młyny wodne wokół Nowego Tomyśla” wydany w „Aus dem Posener Lande / 10.1912 („Die letzten Wind- und Wassermühlen um Neutomischel”) . Tym razem autor opisuje młyny wodne znajdujące się w szeroko pojętym powiecie nowotomyskim. Niektóre z tych młynów można jeszcze umiejscowić .  Tłumaczenie Przemek
Mierzejewski we współpracy z Damianem Koniecznym.

Czytaj dalej…

Foto Enderich lata 30-te

Druga  część  artykułu Karla Eduarda Goldmanna o wiatrakach. „Ostatnie wiatraki i młyny wodne wokół Nowego Tomyśla” wydany w „Aus dem Posener Lande / 10.1912 („Die letzten Wind- und Wassermühlen um Neutomischel”) . Tym razem autor opisuje wiatraki znajdujące się w Nowym Tomyślu i okolicy. Niektóre z tych wiatraków udało mi się umiejscowić w dzisiejszych realiach,  umiejscowienie innych pozostanie chyba zagadką. Trochę pomogły stare pocztówki, które niestety pochodzą głównie z XX w. oraz stara mapa katastralna z 1864 oraz spis właścicieli z 1864 (AP Poznań, Urząd katastralny w Nowym Tomyślu sygn. 74 i 144). Tłumaczenie Przemek Mierzejewski we współpracy z Damianem Koniecznym. Zdjęcia archiwalne pochodzą z Biblioteki Powiatowej w Nowym Tomyślu oraz zostały użyczone przez pana Arno Krafta.

Czytaj dalej…